Ingalaterrako, Alemaniako eta Frantziako izen ezagunenak

nombre

Izenak kulturaren hedapena dira; hori dela eta, duela urte batzuk, albisteetan agertu zen 2008. urtean, Mohammed zela gizonen izen ospetsuena Bruselasen eta Londresen. Guk, bestalde, Ingalaterrako, Alemaniako eta Frantziako izen ezagunenak zein diren bereiziko dugu. Munduko izen ezagunenei buruzko Wikipediaren taula honen arabera, Ingalaterran, gizonen izen hauek daude ospetsuenen artean: Oliver, Jack, Harry, George, Charlie, Jacob, Thomas, Noah eta William Oscar. Era berean, emakume izenen artean, hauek aipatu behar dira: Amelia, Olivia, Emily, Isla,  Ava, Jessica, Ella, Isabella, Poppy eta Mia. Alemaniara jotzen badugu, gizonen izenen artean, hauek ageri dira: Ben, Jonas, Leon, Elias, Finn/Fynn, Noah, Paul, Luis edo Louis, Lukas edo Lucas, eta, azkenik,Lucaedo Luka. Beste alde batetik, neskatilen izen gustukoen artean, hauek daude: Mia, Emma, Hannah, Sofia, Anna, Emilia, Lina, Marie, Lena eta Mila. Galian, mutikoen izen gustukoenen artean, hauek ageri dira, besteak beste: Gabriel, Adam, Raphaël, Louis, Arthur, Paul, Alexandre, Victor            Mohamed eta Josep. Beste alde batetik, neskatila frantsesen izenen artean, hauek dira gustukoenak: Louise, Emma, Alice, Chloé, Jeanne, Inès,  Sarah, Léa, Charlotte eta Anna. Hurrengo post-etan, beste herrialde batzuetako izenak zehazten joango gara. Ingelesez esango luketen bezala… Stay tuned! Zein aukeratuko duzue?  

Hogwarts Poudlard esaten da, eta beste hainbat aldaketa Harry Potterren sagan

POULARD BLOG idiomas

  Frantzian bidaiaren bat egin baduzue, ‘Merchandising’-a ikusiko zenuten noizbait, ziur, edo Harry Potterren liburuei buruzko erreferentziak. Baina, ondo pentsatuta, beharbada ez zarete ohartu, Harry Potterren unibertsoko izenak erabat aldatzen baitira Frantzian. Ezustekoekin hasiko gara… edizio frantsesean, Hogwarts gaztelua Poudlard deitzen da. Hori ez da J. K. Rowling, Jean-François Ménardek liburu horiek frantsesera itzultzean egin zuen aldaketa bakarra; izan ere, hainbat aldaketa egin zituen obra frantsesera itzultzean, besteak beste, etxeen izenak dira nabarmentzekoak. Adibidez, Gryffindor Gryffondor deitzen da, Hufflepuff, Poufsouffle; Ravenclaw, Serdaigle, eta, azkenik, Slytherintarrak Serpentardekoak deitzen dira. Bitxia, ezta? Baina gauza ez da hor amaitzen. Gaztelania, suediera, alemana, poloniera eta hebreera hizkuntzetara itzultzean, etxeen jatorrizko izenak errespetatu dira, baina, beste askotan (frantsesera itzultzean, adibidez), aldatu egin dituzte. Brasiliako portugesean, italieran, norvegieran, galesean, txekieran, erromanieran eta finlandieran, etxe garrantzitsuenen izenak hizkuntza bakoitzaren arabera egokitu dira. Berriz ere frantsesari helduta, zer dela eta egin zuen aldaketa hori Jean-François Ménardek J. K. Rowlingen obran, Severus Snape Severus Rogue izendatzeko, eta muggleak, moldus? Ménardek arrazoi hauengatik erabili zuen Poudlard hitza Hogwartsen ordez: hog (txerria) eta warts (garatxo) hitzak deskonposatzean, emaitza ez omen zitzaion gehiegi gustatu. Hala, garatxoak zorri bihurtu zituen, eta txerria, hirugiharra (Poux-de-lard-etik zetorren). Horrenbestez, Poudlard hitza sortu zuen sagako magoen eskola ospetsua aipatzeko. Etxeen izenak sortzeko, Ménardek prozesu berari jarraitu zion. Hori dela eta, Gryffondor‘  Gryffond’or’ deitu zuen (Grifo de oro/urrezko garrasia). Serdaigle serre d’aigle deitu zuen (arranoaren atzaparra). Poufsouffle etxea ‘a bout de souffle’ deitu zuen (arnasestuka bezalako zerbait adierazten du); izan ere, izen hori pertsonaia horien lanerako gogoarekin lotzen ditu. Azkenik, Serpentard ‘serpent’ hitzetik dator, eta zentzu

‘Lagun faltsuak’ frantsesean

FUN 05_07_2017

Frantses ikaslea bazara edo Frantziara bidaiarik egin baduzu, seguruenik lotsatan utzi zaituen gaizki-ulerturen bat izango zenuen. Jakina… horrelakoei ‘lagun faltsu’ esaten diegu; hau da, idazteko moduan edo ahoskeran oso antzekoak diren hitzak, baina esanahi erabat ezberdina dutenak. Hasi baino lehen, nondik dator hitz bitxi hori? Koesslerrek eta Derocquignyk erabili zuten lehenik “faux-ami” hitza, 1928an.Ohartuko zineten moduan, “lagun faltsu” hitza frantsesetik hartutako kalkoa da, eta itzultzaile horiek eginiko “Les faux-amis ou les trahisons du vocabulaire anglais” izenburuko liburutik atera da: Ingelesaren lexikoaren lagun faltsuak edo traizioak. Ikus ditzagun horietako batzuk:

‘Lagun faltsuak’ eta ‘kognatuak’ ingelesez

FUN 29_06_2017

Seguruenik, ehunka aldiz aurkituko zenuen “lagun faltsuren” bat, baina, beharbada, oraindik ez dakizu oso ondo zer esan nahi dugun. ‘Lagun faltsua’ antzeko morfologia (eta jatorri berdina, jakina) duen hitz engainagarria da. Ezaugarri horiek komunean izan arren, esanahi erabat ezberdina dute hizkuntza batean eta bestean, nahiz eta hitz berbera balitz bezala entzuten dugun. Arreta jartzen ez badugu, itzulpenean hainbat hanka-sartze egin ditzakegu, eta, seguruenik, hizkuntza in situ praktikatzen hasiz gero, anekdota bitxi bat edo beste gertatuko zaizkigu.